RA MỒ HÔI QUÁ NHIỀU: BỆNH RA NHIỀU MỒ HÔI TIẾT RA NHIỀU CÓ TỐT KHÔNG?

Tăng tiết mồ hôi là một bệnh khá thường gặp, có tỷ lệ mắc khoảng 3-5% dân số thế giới. Nếu không được điều trị, bệnh sẽ gây ra những triệu chứng khó chịu, khiến người bệnh mặc cảm, mất tự tin trong giao tiếp hàng ngày.

Bạn đang xem: Bệnh ra nhiều mồ hôi

*
Bàn tay đẫm mồ hôi gây khó khăn cho chủ nhân trong sinh hoạt hàng ngày

Tăng tiết mồ hôi là gì?

Bệnh tăng tiết mồ hôi là tình trạng đổ mồ hôi quá nhiều kể cả trong những tình huống bình thường. Những vùng trên cơ thể thường tiết nhiều mồ hôi là nách, bàn tay và bàn chân. Đôi lúc, mồ hôi tiết ra nhiều đến mức người bệnh luôn có cảm giác ẩm ướt khó chịu vùng bàn tay hay nách, khó khăn trong giao tiếp (ngại bắt tay với người khác). (1)

Thông thường, các tuyến mồ hôi chỉ hoạt động mạnh nếu nhiệt độ môi trường cao, hay khi bạn bị sốt, tham gia các hoạt động thể chất cường độ cao hoặc trong trạng thái lo lắng, căng thẳng. Ở điều kiện thời tiết và thể chất bình thường, các dây thần kinh báo hiệu đổ mồ hôi sẽ không phát tín hiệu. Nhưng đối với những người bị chứng tăng tiết mồ hôi, những dây thần kinh này hoạt động mạnh trong mọi hoàn cảnh. Kết quả là người bệnh bị đổ mồ hôi mọi lúc, kể cả khi đang ở trong môi trường mát mẻ hoặc lúc nghỉ ngơi, một số người thậm chí còn đổ mồ hôi trong khi bơi.

Nguyên nhân gây hội chứng tăng tiết mồ hôi

Y khoa chia hội chứng tiết mồ hôi nhiều thành 2 loại: (2)

Tăng tiết mồ hôi nguyên phát

Tăng tiết mồ hôi nguyên phát còn được gọi là chứng tăng tiết mồ hôi khu trú. Đây là tình trạng tự phát không có nguyên nhân thực thể. Trong nhóm này, người bệnh gặp tình trạng tiết ra quá nhiều mồ hôi do kích thích quá mức từ các dây thần kinh đến tuyến mồ hôi. Theo đó, mồ hôi thường tiết nhiều ở tay, nách, mặt hay bàn chân. Tình trạng này thường phát sinh từ khi còn nhỏ và đôi khi có tính chất di truyền.

Tăng tiết mồ hôi thứ phát

Trong trường hợp này, người bệnh đổ quá nhiều mồ hôi do nguyên nhân bệnh lý hoặc thuốc. Khác với tình trạng nguyên phát, tăng tiết mồ hôi thứ phát có xu hướng xảy ra trên toàn bộ hoặc một vùng cơ thể thay vì chỉ ở bàn tay, nách, mặt hoặc bàn chân. Đặc biệt, hội chứng này có nhiều khả năng khiến người bệnh tiết nhiều mồ hôi trong lúc ngủ.

Các tình trạng sức khỏe hoặc bệnh lý được xem là nguyên nhân kích thích tăng tiết mồ hôi thứ phát bao gồm:

Mang thai Mãn kinh Béo phì Bệnh Parkinson Lymphoma Bệnh lý nhiễm trùng Căng thẳng, lo lắng thái quá Lạm dụng rượu bia hoặc chất kích thích Một số bệnh ung thư

Trong khi đó, một số loại thuốc cũng là tác nhân gây đổ mồ hôi quá nhiều, như:

Thuốc chữa bệnh Alzheimer Thuốc chống trầm cảm Thuốc điều trị đái tháo đường: insulin và sulfonylureas Pilocarpine (thuốc chữa bệnh tăng nhãn áp)

Triệu chứng tăng tiết mồ hôi

Có nhiều dấu hiệu giúp nhận biết tình trạng tăng tiết mồ hôi. Nếu có 2 trong số những dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám sớm: (3)

Tiết mồ hôi ở đối xứng hai bên cơ thể; Mồ hôi tiết nhiều đến mức gây khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày; Tần suất ít nhất 1 lần/tuần; Xuất hiện triệu chứng trước 25 tuổi; Có tiền sử gia đình (cha mẹ hoặc anh chị em ruột) mắc bệnh; Mồ hôi đổ nhiều vào ban ngày, ban đêm không đổ mồ hôi hoặc mồ hôi tiết không đáng kể.

Cùng với các biểu hiện cho thấy bạn bị ra mồ hôi tay chân nhiều, bác sĩ sẽ dựa trên chỉ số HDSS (Hyperhidrosis Disease Severity Scale – Thang đo độ nặng tăng tiết mồ hôi). Số điểm thu được sẽ giúp đánh giá tình trạng đổ mồ hôi nhiều ảnh hưởng đến cảm xúc và hoạt động của bạn như thế nào, từ đó xây dựng phác đồ điều trị hợp lý:

1 điểm: Tiết mồ hôi mà không đáng lo ngại và người bệnh không gặp trở ngại trong các hoạt động thường ngày; 2 điểm: Đổ mồ hôi có thể chấp nhận được nhưng đôi khi gây trở ngại cho các hoạt động thường ngày; 3 điểm: Đổ mồ hôi gây khó chịu và thường xuyên gây trở ngại cho các hoạt động thường ngày; 4 điểm: Đổ mồ hôi không thể chịu đựng được, luôn cản trở các hoạt động thường ngày.

Điểm 1 và 2 được xem là nhẹ, điểm 3 hoặc 4 được coi là nghiêm trọng và cần can thiệp đúng cách.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Đổ mồ hôi quá nhiều có thể là một triệu chứng của các tình trạng rất nghiêm trọng khác. Vì thế, nếu bạn gặp phải một trong các triệu chứng dưới đây, hãy đi khám để tìm nguyên nhân và can thiệp kịp thời:

Đổ mồ hôi kèm theo sụt cân không chủ đích Đổ mồ hôi chủ yếu xảy ra trong lúc ngủ Đổ mồ hôi kèm theo sốt, đau ngực, tức ngực, khó thở và tim đập nhanh Đổ mồ hôi kéo dài không rõ nguyên nhân

Tác hại của bệnh

Tăng tiết mồ hôi quá mức có thể gây những tác hại như:

Ngại giao tiếp: Đổ mồ hôi quá nhiều khiến người bệnh trở nên tự ti, ngại giao tiếp với người xung quanh, đôi lúc, đánh mất cơ hội nghề nghiệp cũng như né tránh mở rộng các mối quan hệ xã hội chỉ vì mặc cảm với đôi bàn tay đẫm nước. Nhiễm trùng da: da ẩm ướt là “vùng” lý tưởng để các loại vi khuẩn, vi trùng, mụn cóc sinh sôi, đặc biệt ở những vùng da kín như bàn chân, nách, bẹn. Nếu chẳng may bị vết thương hở, bệnh nhân càng đối mặt với nguy cơ nhiễm trùng cao. Nhiễm nấm: thường gặp ở vùng da bẹn. Bệnh nấm da chân: Đây là một bệnh nhiễm trùng do nấm phát triển ở bàn chân trong điều kiện ẩm ướt. Bệnh thường bắt đầu ở khe ngón chân, sau đó lan ra các vùng da khác. Mùi hôi: Bản thân mồ hôi không tạo ra mùi khó chịu. Mùi này có nguồn gốc từ những chất mà vi khuẩn trên da tạo ra khi chúng tiếp xúc với mồ hôi. Mồ hôi ở vùng nách và bộ phận sinh dục dễ tạo mùi cơ thể nhất. Bên cạnh đó, những bệnh nhân mang giày cả ngày cũng dễ toát ra mùi khó chịu. Mồ hôi chân đổ nhiều gây mùi khó chịu, ảnh hưởng đến người xung quanh

Phương pháp chẩn đoán tăng tiết mồ hôi

Bác sĩ sẽ khám và khai thác bệnh sử như mồ hôi đổ nhiều khi nào, ảnh hưởng ra sao với sinh hoạt hàng ngày, mồ hôi thường tiết nhiều ở đâu, có đổ mồ hôi trong lúc ngủ không, đồng thời cho bạn thực hiện một số xét nghiệm sinh hóa máu hoặc hình ảnh học như siêu âm để tìm nguyên nhân thứ phát gây tăng tiết mồ hôi nếu có.

Cách điều trị tăng tiết mồ hôi

Có nhiều phương pháp điều trị hội chứng này, tuy nhiên mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm khác nhau. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh và lựa chọn của người bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phù hợp: (4)

1. Muối nhôm

Đối với những trường hợp tăng tiết mồ hôi mức độ nhẹ, bạn có thể sử dụng chất chống mồ hôi có chứa nhôm clorua, giúp thấm hút mồ hôi hiệu quả. Bạn sẽ thoa dung dịch này ở vị trí ảnh hưởng (tay, nách, chân,..) mỗi ngày một lần trước khi đi ngủ đến khi đạt hiệu quả, và sau đó duy trì mỗi tuần một lần. Đây là chất dễ gây kích ứng da và viêm da, nhất là ở một số bệnh nhân nữ trẻ có cơ địa dị ứng từ trước.

2. Iontophoresis – công nghệ điện chuyển ion

Khi muối nhôm không có nhiều tác dụng, công nghệ điện chuyển ion có thể được cân nhắc sử dụng. Công nghệ này sử dụng một thiết bị cung cấp dòng điện thế thấp cho vùng cơ thể trị liệu ngâm trong nước điện ion, các phân tử ion sẽ vô hiệu hóa hoạt động của tuyến mồ hôi. Đây là liệu pháp khá an toàn tuy nhiên thời gian tác dụng ngắn, cần phải thực hiện nhiều lần.

3. Thuốc kháng cholinergic

Thuốc kháng cholinergic có hiệu quả trong việc giảm chứng đổ mồ hôi toàn thân. Loại thuốc này có tác dụng ngăn chặn hoạt động của chất dẫn truyền thần kinh acetylcholine. Tuy nhiên, khi uống thuốc, người bệnh có thể gặp phải một số tác dụng phụ toàn thân như chóng mặt, táo bón.

4. Tiêm botox

Tiêm botox thường được sử dụng với trường hợp tăng tiết mồ hôi ở nách, tương tự như công nghệ điện chuyển ion, việc tiêm botox thường được sử dụng sau khi muối nhôm kém hiệu quả. Tiêm botox ngăn chặn các dây thần kinh kích thích tuyến mồ hôi, và thường có tác dụng kéo dài vài tuần đến vài tháng trước khi phải tiêm nhắc lại. Việc hoại tử và viêm tắc tuyến mồ hôi gây đau và nhiễm trùng cũng có thể xảy ra khi sử dụng phương pháp này.

5. Phẫu thuật cắt hạch giao cảm

Nếu các biện pháp ít xâm lấn trên không thành công hoặc gây tác dụng phụ khiến quá trình điều trị không thể tiếp tục, bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật nội soi đốt hạch giao cảm cho bệnh nhân. Đây là loại phẫu thuật ít xâm lấn, thời gian phẫu thuật nhanh, tính thẩm mỹ cao, điều trị bệnh triệt để với tỷ lệ tái phát cực thấp và sự hài lòng cao nhất ở những bệnh nhân đã lựa chọn phương pháp này.

Phẫu thuật cắt hạch giao cảm được thực hiện với hai hoặc ba đường mổ nhỏ (0,5 – 1 cm) ở vùng nách, dụng cụ nội soi được đưa vào để quan sát và cắt bỏ các hạch giao cảm chi phối tiết nhiều mồ hôi ở vùng tương ứng của cơ thể. Ưu điểm của phẫu thuật nội soi là tính thẩm mỹ cao, đạt hiệu quả gần như tức với tỷ lệ tái phát thấp. Gần đây, với sự phát triển vượt bậc của công nghệ, phẫu thuật nội soi đốt hạch giao cảm đang dần trở thành lựa chọn hàng đầu của các bệnh nhân tăng tiết mồ hôi nguyên phát.

Bàn tay trước và sau khi được điều trị nội soi cắt hạch giao cảm, cải thiện hoàn toàn triệu chứng tăng tiết mồ hôi

Phòng ngừa tình trạng tăng tiết mồ hôi

Bên cạnh việc tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, bạn có thể kết hợp một số giải pháp tại nhà để giúp giảm tiết mồ hôi:

Mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, chọn chất liệu vải nhẹ, thoáng khí như cotton, lụa… Mang theo một chiếc áo dự phòng nếu bạn tập thể dục hoặc di chuyển ngoài trời nắng nóng. Để tránh mồ hôi chân đổ nhiều toát mùi khó chịu, hãy mang loại tất có khả năng hút ẩm tốt. Tắm từ 1-2 lần mỗi ngày bằng xà phòng diệt khuẩn. Việc làm này giúp kiểm soát vi khuẩn thường trú trên làn da tiết mồ hôi của bạn. Sử dụng miếng lót cho vùng nách và lót giày để hỗ trợ thấm mồ hôi. Hạn chế các loại thực phẩm cay cũng như đồ uống có cồn và cafein vì chúng kích thích mồ hôi tiết nhiều hơn.

Chuyên khoa Ngoại Tim mạch – Lồng ngực BVĐK Tâm Anh trang bị hệ thống máy móc hiện đại, ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, chuyên thực hiện phẫu thuật nội soi cắt hạch giao cảm cho bệnh nhân bị tăng tiết mồ hôi. Bên cạnh đó, BVĐK Tâm Anh còn tiếp nhận và điều trị những trường hợp mắc bệnh tim mạch cần phẫu thuật, bệnh mạch máu ngoại biên, bệnh lý lồng ngực… Đội ngũ y bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm trong phẫu thuật tim – lồng ngực – mạch máu luôn ưu tiên lựa chọn phương pháp can thiệp ít xâm lấn, vừa giảm thiểu nguy cơ biến chứng vừa rút ngắn quá trình hồi phục cho bệnh nhân.

Hiện nay trên thế giới có khoảng 1 – 2% dân số đang mắc phải chứng đổ mồ hôi nhiều, chủ yếu liên quan đến rối loạn hoạt động của hệ thần kinh thực vật. Đa số cho rằng đây không phải là vấn đề sức khỏe đáng lo ngại chỉ cho đến khi họ nhận thức rõ về những tác hại mà nó gây ra. Vậy đổ mồ hôi nhiều là bệnh gì? Liệu có giải pháp nào khả thi để khắc phục hay bạn phải chấp nhận buông xuôi sống chung cả đời với căn bệnh này?

Đổ mồ hôi nhiều là bệnh có tính chất di truyền, gặp phải ở 1 – 2% dân số thế giới. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và những cách trị hiệu quả ngay tại đây.

Nguyên nhân gây đổ mồ hôi nhiều

Ra mồ hôi thực chất là một cơ chế tự làm mát và duy trì thân nhiệt ổn định. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng mỗi khi bạn bị sốt, vận động nhiều hay ở trong môi trường nóng bức… và quá trình bài tiết mồ hôi phụ thuộc hoàn toàn vào sự chỉ huy của hệ thần kinh giao cảm.

Xem thêm: Vay tiền sinh viên cần vay tiền gấp ? vay ở đâu không thế chấp

Với những người bị mắcchứng đổ mồ hôi nhiềuthì lượng mồ hôi bài tiết lại vượt quá nhu cầu của cơ thể. Nguyên nhân là do nhánh giao cảm của hệ thần kinh thực vật bị kích thích quá mức, làm sai lệch tín hiệu truyền đi khiến mồ hôi bài tiết liên tục không thể kiểm soát. Thuật ngữ quốc tế gọi bệnh lý này là Hyperhidrosis, chính là bệnh đổ mồ hôi nhiều.

Yếu tố nguy cơ gây tăng tiết mồ hôi

Đổ mồ hôi có thể do một số yếu tố khách quan và chủ quan tác động. Nếu bạn có những yếu tố nguy cơ dưới đây thì mồ hôi sẽ tăng tiết nhiều hơn:

- Thường xuyên căng thẳng tâm lý quá mức, lo âu kéo dài, thức khuya, mất ngủ, thiếu ngủ…

- Yếu tố di truyền: Trong gia đình có người bị đổ mồ hôi nhiều thì con cái họ có 28% nguy cơ mắc chứng bệnh này.

- Tăng tiết mồ hôi thứ phát do các bệnh như đái tháo đường, cường giáp, gút, rối loạn nội tiết tuổi tiền mãn kinh, ung thư, nhiễm trùng… Trong những trường hợp này, điều trị tốt các bệnh lý nền thì mồ hôi cũng giảm tiết.

- Sử dụng nhiều chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, cà phê, đồ ăn chứa gia vị cay…

*

Đổ mồ hôi nhiều có thể do hệ thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức

Tác hại của đổ mồ hôi nhiều

Ra mồ hôi nhiều có thể gây ra ảnh hưởng xấu đến sức khỏe nếu không được điều trị tốt, cụ thể:

– Bệnh da liễu:Làn da ẩm ướt với nhiều mồ hôi và các chất bài tiết trên da là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn, vi nấm sinh sôi phát triển gây ra các vấn đề về da như mụn nhọt, ban sẩn, mề đay, nấm da…

– Mất nước:Lượng nước mất đi do tăng tiết mồ hôi toàn thân quá nhiều mà không được bổ sung đầy đủ sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, chân tay bị chuột rút…

– Mùi cơ thể khó chịu:Bản thân mồ hôi không có mùi nhưng vi khuẩn phát triển trên da và bài tiết các sản phẩm thải sẽ gây ra mùi cơ thể khó chịu.

– Vấn đề tâm lý:Người bị ra mồ hôi toàn thân khó tránh khỏi tâm lý lo lắng, tự ti và ngại giao tiếp với mọi người xung quanh, tâm tính trở nên cáu bẳn, hay gắt gỏng và đáng lo ngại nhất là dẫn tới trầm cảm.

Đổ mồ hôi toàn thân có di truyền không?

Với những người bị tăng tiết mồ hôi toàn thân nguyên phát do rối loạn thần kinh giao cảm (hệ thần kinh điều khiển hoạt động bài tiết mồ hôi), bệnh sẽ có xu hướng di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Điều này có nghĩa là nếu bố mẹ bạn bị đổ mồ hôi toàn thân thì bạn cũng có 28% nguy cơ mắc phải chứng bệnh này.

Tuy nhiên với những trường hợp tăng tiết mồ hôi thứ phát do bệnh lý như cường giáp, tiểu đường… chứng đổ mồ hôi lại không có tính chất di truyền.

Các phương pháp điều trị bệnh ra mồ hôi nhiều

Sử dụng chất chống ra mồ hôi ngoài da

Đây là cách đơn giản nhất trị mồ hôi nhiều. Các chất chống ra mồ hôi đều chứa muối nhôm, khi thoa lên da sẽ bịt kín lỗ chân lông nhằm ngăn mồ hôi thoát ra. Thông thường, chúng thường được bào chế dưới dạng xịt, lăn hoặc bột bôi xoa.

Liệu pháp ion (Iontophoresis)

Phương pháp này sử dụng dòng điện 1 chiều với cường độ thấp chạy qua một loại dung dịch dùng để ngâm chân, tay nhằm ức chế tuyến mồ hôi tiết ra quá nhiều. Người bệnh cần phải tiến hành nhiều lần để có được kết quả mong muốn.

Tiêm Botox

Botox (botulinum toxin A) được tiêm vào vùng da tiết nhiều mồ hôi như tay, chân, nách, mặt… để ngăn chặn giải phóng các tín hiệu thần kinh kích thích tuyến mồ hôi hoạt động quá mức. Bạn có thể phải tiêm botox nhiều lần, hiệu quả giảm mồ hôi ra nhiều có thể kéo dài gần 1 năm.

Dùng thuốc

Một số loại thuốc thường được dùng trong điều trị ra mồ hôi nhiều là thuốc kháng cholinergic (oxybutynin, glycopyrrolate…); thuốc chẹn beta giao cảm (atenolol, metoprolol…); thuốc an thần (diazepam, clonazepam…). Thuốc có thể gây ra những tác dụng không mong muốn, do vậy việc sử dụng thuốc không được coi là một giải pháp dài hạn để điều trị tăng tiết mồ hôi.

Sử dụng thảo dược trong điều trị đổ mồ hôi nhiều

Sử dụng thuốc tây có thể tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ do đó việc ứng dụng thuốc trong điều trị mồ hôi vẫn còn hạn chế. Chính vì vậy không ít người đã tìm đến những liệu pháp từ thảo dược để trị chứng mồ hôi nhiều bởi tính an toàn và hiệu quả mà nó mang lại. Trong đó phải kể đến các loại thảo dược như Sơn thù du, Thiên môn đông, Hoàng kỳ…

Với khả năng ổn định hệ thần kinh giao cảm tương tự như các thuốc kháng cholinergic của Thiên môn đông (theo nghiên cứu Viện Dược liệu – Đại học Bundelkhand, Ấn Độ) cùng với tác dụng săn se bề mặt da để làm giảm tiết mồ hôi, kháng khuẩn của Sơn thù du; những thảo dược này không chỉ giúp ngăn mồ hôi tiết ra, mà còn ngăn vi khuẩn phát triển gây mùi khó chịu.

Nghiên cứu về tác dụng của Hoàng Kỳ trong điều trị mồ hôi trộm được thực hiện tại Bệnh viện Nhi khoa Thượng Hải cũng cho thấy: khi cho bệnh nhân dùng 2ml dịch chiết Hoàng kỳ 2 lần mỗi tuần sau 3 – 4 liệu trình, mỗi liệu trình tương đương 3 tháng và cách nhau 2 tuần, người bệnh đã hết hẳn hoặc giảm mồ hôi trộm, ăn ngon, ngủ tốt và tinh thần cũng trở nên thoải mái hơn.

Phẫu thuật cắt hạch giao cảm (ETS)

Cắt hạch thần kinh giao cảm là một thủ thuật xâm lấn được dùng trong điều trị mồ hôi nhiều ở tay, nách. Tuy nhiên, phương pháp này có hạn chế là sẽ gây đổ mồ hôi bù trừ, mồ hôi sẽ ra nhiều hơn ở những vùng thân dưới như đùi, bẹn, lòng bàn chân hoặc lên cả đầu, mặt… Một số biến chứng hiếm gặp nhưng vô cùng nguy hiểm khác của phương pháp này là tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi, đau dây thần kinh liên sườn, dị ứng thuốc gây mê…

Nạo hút tuyến mồ hôi

Phương pháp này thường chỉ áp dụng cho trường hợp mồ hôi ra nhiều ở vùng nách. Các bác sỹ sử dụng năng lượng laser để phá hủy và hút bỏ tuyến mồ hôi dưới cánh tay. Biến chứng có thể gặp phải sau nạo hút tuyến mồ hôi là nhiễm trùng, hoại tử da, bầm tím, sẹo lồi, xơ hóa ngay trên bề mặt da, mất cảm giác vùng da dưới cánh tay do các thụ thể cảm nhận cũng bị phá hủy theo tuyến mồ hôi.

Phương pháp Mira
Dry®

Đây là phương pháp mới nhất trong điều trị mồ hôi nhiều ở nách. Phương pháp này sử dụng năng lượng vi sóng với tần số 5800 MHz chiếu trực tiếp vào vùng da dưới cánh tay để loại bỏ tuyến mồ hôi. Chi phí cho 1 liệu trình Mira
Dry® thường khá cao vì vậy nó chưa được phổ biến tại nước ta.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

x

Welcome Back!

Login to your account below

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.