Sấm Sét Là Gì? Có Nguy Hiểm Không Và Cách Phòng Tránh Cách Phòng Tránh Sấm Sét An Toàn

Một hiện tượng thiên nhiên diễn ra rất phổ biến ở khắp mọi nơi trên Trái Đất là sấm sét, chúng là một luồng điện cực mạnh sẵn sàng phá huỷ mọi thứ mà chúng phóng qua. Bạn đã thật sự hiểu rõ về sấm sét là gì? Cùng những nguy hiểm tiềm ẩn mỗi khi “thiên lôi” kéo về? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé!


1. Sấm sét là gì?

Sấm sét là tên gọi của những tia sáng ở trên bầu trời mỗi khi trời nổi giông bão. Thực chất, sấm sét là gì?

Sét hay tia sét là hiện tượng phóng điện ở trong khí quyển giữa các đám mây và mặt đất, hay giữa các đám mây mang những điện tích khác dấu, đôi khi chúng còn xuất hiện trong những trận phun trào núi lửa hay bão bụi (cát). Khi phóng điện trong khí quyển, tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000km/h, đồng thời có thể đạt tới nhiệt độ 30.000°C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát thành silica, thuỷ tinh.

Bạn đang xem: Sấm sét là gì? có nguy hiểm không và cách phòng tránh

*
Tìm hiểu sấm sét là gì

Trong khi đó, sấm hay sấm sét là những âm thanh gây ra bởi tia sét, tuỳ thuộc vào khoảng cách, bản chất của những tia chớp, âm thanh sấm sẽ nghe được ở dạng thanh ngắn hoặc dàn âm trần lớn kéo dài hoặc ngắn. Tiếng sấm thường xuất hiện sau ánh sáng của tia chớp loé lên. Thỉnh thoảng chúng luôn đi đôi với nhau bởi khi chớp được hình thành, những tia lửa điện sẽ nung nóng không khí ở nhiệt độ 30.000 độ C. Bởi tốc độ nung nóng quá nhanh, không khí nở ra sẽ đột ngột gây ra tiếng nổ – Đây là sấm. Hiện tượng này mô tả rõ ràng cho tốc độ âm thanh sẽ chậm hơn tốc độ ánh sáng. Từ sự khác biệt này, người ta tính toán được những tia chớp cách bao xa bằng việc đo thời gian giữa việc nhìn thấy tia chớp loé lên và âm thanh sấm nghe được.

2. Quá trình hình thành sấm sét

Sét là sự phóng điện trong cơn dông, là nguồn điện cực mạnh và được coi là “phép màu” của thiên nhiên. Nguyên nhân chính tạo nên sét là do sự hình thành những điện tích khối lớn ở trong cơn dông. Nguồn sét chính là đám mây mưa mang điện tích âm – dương ở phần trên và phần dưới sinh ra một điện trường cường độ vô cùng lớn.

Sự hình thành điện tích khối với cực tính khác nhau trong đám mây hay được biết tới với cái tên phân cực đám mây. Chúng có liên quan đến sự ngưng tụ trong quá trình làm lạnh hơi nước của luồng không khí nóng ở trên cao.

Trong quá trình tích luỹ điện tích phân cực khác nhau, một điện trường với cường độ gia tăng hình thành xung quanh đám mây. Khi Gradient điện thế ở một điểm bất kỳ của đám mây đạt giá trị tới hạn về tính chất cách điện của không khí (với áp lực khí quyển bình thường khoảng 3.106 V/m) ở đó sẽ xảy ra sự đánh xuyên hay sét tiên đạo.

*
Qua trình hình thành sấm sét

3. Sấm sét tạo ra loại khí gì? Có mùi không?

Không khí bao gồm 78% nitrogen, 20% là oxy và 2% các loại không khí. Hai thành phần chính của không khí tồn tại ở dưới dạng phân tử là N2 và O2. Khi chớp loé lên sẽ tạo ra nhiệt độ, tách mỗi liên kết các phân tử, tạo ra nhóm nguyên tử N và O trôi nổi tự do.

Khi nhiệt độ hạ xuống, chúng sẽ gắn lại với nhau, tất nhiên vẫn còn sót một vài nhóm. Cụ thể, những nguyên tử O khi kết hợp với phân tử O2 sẽ tạo ra O3 – Khí Ozone. Khi khí này tạo ra ở mật độ đủ sẽ kết thành mùi hương mỗi khi sét đánh.

*
Sấm sét có mùi rất đặc trưng

Do đó, khi trời sắp mưa, chúng ta sẽ ngửi thấy mùi giống như những loại hoá chất tẩy rửa, đây chính là mùi do khí ozone tạo nên. Thậm chí, khi ngửi mùi này, chúng ta sẽ cảm thấy thư thái, sạch sẽ hơn bởi loại khí này có tác dụng diệt khuẩn.

Ngay cả khi mưa không có sấm sét, chúng ta vẫn có thể ngửi thấy mùi hương này. Mặc dù mật độ ozone trong không khí chỉ khoảng 10 phần tỷ, song mũi con người lại cực kỳ nhạy cảm trong việc phát hiện mùi hương – nhất là mùi sấm sét.

Khi trời sắp mưa, chúng ta thường ngửi thấy mùi giống mấy loại hóa chất tẩy rửa. Đó chính là mùi ozone tạo ra. Thậm chí, khi ngửi mùi này, chúng ta cảm thấy thư thái, sạch sẽ hơn bởi ozone cũng có tác dụng diệt khuẩn.

4. Tại sao lại có hiện tượng sét đánh?

Vào ngày mưa dông, khi những đám mây có điện tích trái dấu lại gần nhau, hiệu điện thế giữa chúng có thể lên đến hàng triệu Vôn. Giữa hai đám mây có hiện tượng phóng tia lửa điện và chúng ta trông thấy một tia chớp. Khi đám mây dông tích điện ở gần mặt đất tới những khu vực trống trải, gặp một vật có độ cao như cây cối, người cuốc xẻng… sẽ có hiện tượng phóng tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất. Lúc này, với nhiệt độ cao lên tới 15.000 độ C, sét có thể làm chết người, cháy nhà hoặc làm gián đoạn, hao hụt sự truyền điện năng trên những đường dây dẫn.

Đó cũng là là lý do vì sao người dân được khuyến cáo không trú ẩn ở gốc cây hay đứng ở trên bãi đất cao, trống trải mỗi khi mưa dông, sấm sét xuất hiện.

*
Sét đánh tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm

5. Hướng dẫn cách phòng tránh sấm sét

Sét là hiện tượng thời tiết cực đoan ngẫu nhiên, vì vậy sẽ không có một vị trí an toàn tuyệt đối để tránh sét. Tuy nhiên, những nhà khoa học vẫn khuyến cáo mọi người nên chủ động tìm vị trí an toàn, tuyệt đối để tránh sấm sét mỗi khi trời mưa dông, nhất là trong mùa mưa bão. Điều này có thể làm giảm đáng kể khả năng bị sét đánh, từ đó tránh được tổn thương về sức khỏe. Dưới đây là những nguyên tắc phòng tránh sấm sét mà bạn nên biết:

Vào những tháng mùa mưa, chúng ta cần chủ động nắm rõ tình hình thời tiết bằng cách theo dõi dự báo thời tiết trên tivi, điện thoại… đặc biệt mỗi khi chuẩn bị ra ngoài.

*
Hướng dẫn cách phòng tránh sấm sét

Khi trời sắp xảy ra mưa dông (mây đen, không khí lạnh), hãy tìm ngay chỗ trú mưa an toàn. Khi ở trong nhà, bạn cần đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, đồ dùng điện, tránh những chỗ ẩm ướt như phòng tắm, bể nước, vòi nước, đồng thời không nên sử dụng điện trừ trường hợp cần thiết.

Bạn nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc trời chuyển giông. Với những đường dây điện thoại hay dây điện thường nối với lưới bên ngoài nên có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Bởi vậy, bạn nên tránh xa những dây này và vật dụng điện với khoảng cách ít nhất là 1m.

Nếu bạn đang ở ngoài trời, nếu không tìm được chỗ trú ẩn thì cần tránh xa các cây cao, không đứng ở đỉnh đồi, hay những vùng đất trống trải, vứt bỏ vật dụng kim loại trong người. Bên cạnh đó, không đứng, ngồi cạnh cột điện, đường dây tải điện, bởi đây là những nơi dễ bị sét đánh hay dây điện bị đứt nên cực kỳ nguy hiểm.

Trong trường hợp đang ở vùng đất trống bạn nên chụm hai chân lại, cúi người sát mặt đất nhưng không chạm hay nằm xuống đất, hai tay bịt tai… Nếu ở trong rừng thì tìm những nơi cây thấp hơn và thưa để tránh. Tránh tuyệt đối không đứng thành một nhóm người ở gần nhau.

Đối với nhà cao tầng, khi thiết kế xây dựng cần có cột thu lôi.

Còn ở các vùng nông thôn, đồi núi, biện pháp phòng chống sét đánh lâu dài là trồng nhiều cây xanh. Thực tế cho thấy khi trồng cây xanh phủ trên diện tích rộng, số lần sét đánh giảm hẳn, dù vậy không được trồng cây quá cao sát nhà.

6. Quy tắc nhìn, nghe sấm sét

Khi sét xảy ra, thoạt tiên ta sẽ thấy tia chớp loé lên và sau đó có tiếng sấm kèm theo. Nếu bạn tính khoảng thời gian từ lúc tia chớp loé lên và lúc nghe thấy tiếng sấm thì có thể xác định khoảng cách tới nơi sét xảy ra. Ví dụ: nếu đêm được 2 giây thì sét đánh cách vị trí đừng là 3/3=1km.

Nên nhớ rằng nếu như khoảng thời gian bạn đếm được từ khi thấy chớp và nghe tiếng sấm nhỏ hơn 30 giây là bạn đã nằm trong tầm ngắm của các tia sét rồi, lúc này phải thật cẩn thận.

Xem thêm: Quạt hơi nước kangaroo hyb-50, quạt phun sương kangaroo hyb 50

*
Quy tắc nhìn, nghe sét đánh mà bạn cần biết

Nếu thời gian này nhỏ hơn 20 giây thì phải di chuyển ngay đến nơi an toàn. Khi nghe thấy tiếng sấm đầu tiên bất kể là gì thì cũng cần phải thấy nguy hiểm đã đến. Bởi vì sét có thể đánh cách xa nơi có mưa từ 15 đến 20km.

Hy vọng với những chia sẻ về sấm sét là gì của chúng tôi ở trên đây sẽ giúp bạn lý giải được những thắc mắc của mình. Đặc biệt, với những cách phòng tránh sấm sét kể trên, bạn hoàn toàn có thể chủ động trong việc bảo vệ an toàn cho bản thân, gia đình trong mùa mưa giông sắp tới.

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống

Tại sao có hiện tượng sấm chớp & cách chống sét đánh an toàn nhất
Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống. Những trận mưa dông, những đám mây đen u ám trên bầu trời kéo theo những luồng điện cực đại phóng các tia chớp giữa các đám mây luôn chờ nơi phù hợp để tạo bệ phóng xuống mặt đất mà con người đang sinh sống.

Hãy cùng VPEC tìm hiểu chi tiết về hiện tượng sấm sét trong mưa dông để giải thích nguyên nhân gây ra hiện tượng sấm chớp này là gì? Và cách phòng chống hay tránh sét an toàn nhất hiện nay cho chúng ta.


Sét hay tia sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và mặt đất hay giữa các đám mây mang các điện tích khác dấu, đôi khi còn xuất hiện trong các trận phun trào núi lửa hay bão bụi (cát). Khi phóng điện trong khí quyển tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000 km/h.
Sét là sự di chuyển của các ion nhưng hình ảnh của sét là do dòng plasma phát sáng tạo ra, nên có thể thấy nó trước khi nghe tiếng động vì tiếng động chỉ di chuyển với tốc độ 1.230 km/h trong điều kiện bình thường của không khí còn ánh sáng đi được 299.792.458 m/s.
Sét có thể đạt tới nhiệt độ 30.000°C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát silica thành thủy tinh.
*

Lý do sét hình thành và nguồn gốc của nó vẫn là một vấn đề còn đang tranh luận. Các nhà khoa học đã nghiên cứu các nguồn gốc khác nhau như gió, độ ẩm, ma sát và áp thấp khí quyển cho đến ảnh hưởng của gió mặt trời và các hạt tích điện trong năng lượng mặt trời. Các tinh thể băng trong các đám mây có thể là yếu tố quan trọng trong việc hình thành tia sét do nó có thể tạo ra một môi trường tích điện cực trái dấu nhau trong các đám mây dẫn đến việc hình thành sét.
Khi hai đám mây tích điện trái dấu lại gần nhau, hiệu điện thế giữa chúng có thể lên tới hàng triệu vôn. Giữa hai đám mây có hiện tượng phóng tia lửa điện và ta trông thấy một tia chớp. Vài giây sau ta mới nghe thấy tiếng nổ, đó là sấm (do vận tốc ánh sáng nhanh hơn vận tốc của tiếng động nên ta trông thấy tia chớp trước). Khi đám mây dông tích điện đi gần mặt đất tới những khu vực trống trải, gặp một vật có độ cao như cây cối, người cầm cuốc xẻng... thì sẽ có hiện tượng phóng tia lửa điện giữa đám mây và mặt đất. Đó là hiện tượng sét đánh.
Ngày 16/5, sấm sét khiến 6 nông dân ở huyện Yên Thành, Nghệ An chết tại chỗ, 7 người khác bị thương nặng. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh, Viện Vật lý địa cầu cho biết một số kinh nghiệm phòng tránh sét.
Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh, Trưởng phòng Vật lý Khí quyển (Viện Vật lý địa cầu, Viện Khoa học - Công nghệ Việt Nam) cho rằng, nếu người dân nắm vững được quy phạm phòng tránh sét thì sẽ không thiệt hại nhiều tính mạng đến vậy. Hiện, Viện Vật lý địa cầu tổ chức 10 buổi hội thảo tại Bà Rịa - Vũng Tàu, Quảng Nam, Khánh Hòa… để phổ biến kinh nghiệm chống sét cho người dân.
Các nghiên cứu của Viện Vật lý địa cầu cho thấy, Việt Nam nằm ở tâm giông châu Á - một trong ba tâm giông trên thế giới, có hoạt động giông sét mạnh. Mùa giông ở Việt Nam tương đối dài, số ngày giông trung bình 100 ngày mỗi năm và số giờ giông trung bình là 250 giờ một năm. Mỗi năm, Việt Nam hứng chịu tới hai triệu cú sét. Khu vực như Cổ Dũng (Hải Dương), Sơn Lộc (Hà Tĩnh), Đồng bằng sông Cửu Long… là những nơi được coi là tâm sét.
Theo tiến sĩ Anh, từ năm 2005, Viện Vật lý địa cầu hoàn thành công trình nghiên cứu về giông sét và các giải pháp phòng chống. Kết quả nghiên cứu đã có đủ dữ liệu để có thể xây dựng quy phạm phòng chống sét tại Việt Nam. Tuy nhiên, TS Anh cũng cho rằng: “Phòng chống sét tuyệt đối là điều không thể đối với loài người hiện nay. Không chỉ Việt Nam mà ngay cả trên thế giới cũng chỉ có thể nghiên cứu để giảm thiếu tác hại của loại hình thiên tai này”.
*

Theo các nhà khoa học, thường thì cơn dông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km một giờ. Nói chung khi đang ở nơi không an toàn thì cần phải để ý đến các dấu hiệu của giông như mây đen, không khí lạnh, gió.
Có thể ước tính được khoảng cách từ nơi đang đứng tới nơi sét xảy ra bằng cách ước lượng khoảng thời gian từ lúc tia chớp lóe lên và lúc nghe thấy tiếng sấm. Chia số giây cho 3 sẽ được khoảng cách đến tia sét. Ví dụ đếm được 3 giây thì sét cách vị trí đứng là 3/3= 1km. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa tới 15- 20km.
Khi ở trong nhà nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước, không nên dùng điện thoại trừ trường hợp rất cần thiết. Nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có giông gần xảy ra. Với các đường dây điện thoại hay dây điện vì nối với lưới bên ngoài nên rất có thể bị ảnh hưởng sét đánh lan truyền. Nên tránh xa các dây này và các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1m. Cần rút ăng ten ra khỏi ti vi khi có dông.
Nếu ở ngoài trời, tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, máy, hàng rào sắt... Nên tìm chỗ khô ráo, nếu xung quanh có cây cao hơn thì nên tìm chỗ thấp, tìm vị trí cây thấp. Người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, phần tiếp xúc của người với mặt đất là ít nhất; nhón chân, không được nằm xuống đất. Đặc biệt, không đứng thành nhóm người gần nhau.
Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên (như cảm giác điện khi sờ tay trước mặt ti-vi) thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào, lập tức cúi ngồi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất.
Chiều 16/5, tranh thủ lúc trời nắng, bà con nông dân ở xã Nam Thành, huyện Yên Thành ra đồng gặt lúa. Đến 16h, trời bất ngờ đổ mưa dông và sấm sét, 11 người chạy vào lều canh dưa hấu giữa đồng để trú mưa. Một luồng sét bất ngờ đã đánh trúng khiến họ bị văng ra khỏi lều làm người ba người chết tại chỗ, 8 người còn lại bị thương nặng.
Cùng thời điểm đó, tại xã Khánh Thành, sét cũng đánh trúng ba nông dân là bà Nguyễn Thị Chính (53 tuổi), Phan Thị Văn (42 tuổi) khiến họ chết trên ruộng lúa và chị Lê Thị Biên (30 tuổi) bị thương nặng. Thông tin, cho thấy, lều canh dưa mà 11 nông dân ở xã Khánh Thành trú được lợp bằng mái tôn, còn những người khác bị sét đánh trúng khi đang gặt lúa ngoài đồng, nhiều khả năng có mang theo dụng cụ gặt lúa.
Hiện tượng sấm chớp không còn xa lạ với mỗi chúng ta, song những tác hại của nó đối với đời sống con người vẫn luôn là mối đe dọa dình dập ở khắp mọi nơi. Đó chính là lý do giải thích cho nguyên nhân tại sao có sấm sét khi mưa giông, để con người có thêm sự hiểu biết và nên phải làm gì khi đối đầu với hiện tượng thiên nhiên này.


*

CÔNG TY CỔ PHẦN ECOMEC VIỆT NAM

Số 230, C5, khu đô thị mới Đại Kim, Phường Đại Kim, Quận Hoàng Mai, Thành phố Hà Nội

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

x

Welcome Back!

Login to your account below

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.